Wanneer taal eindelijk samenvalt met wat je al jaren ziet

Emmy Goossens
4 dec 2025
3 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 21 jan

In mijn werk met professionals, teams en cliënten keert één vast inzicht steeds terug:

Gedrag is nooit zomaar gedrag.

Die gedachte was er al vroeg. Ze klopte intuïtief en hielp mij kijken, vertragen en nuanceren.

Doorheen opleidingen en praktijk vond ik die logica terug in verschillende bestaande modellen en theorieën — elk met hun eigen focus en meerwaarde. Wat voor mij lange tijd ontbrak, was niet de kennis, maar een persoonlijke samenhang: een manier om die inzichten te verbinden tot één taal die ik consequent kon gebruiken én doorgeven.

Wat ik had, waren rijke bouwstenen.

Wat ik zocht, was een rode draad.

Werken waar spanning geen uitzondering is

Mijn professionele loopbaan speelde zich grotendeels af in contexten waar spanning en risico dagelijkse realiteit zijn: gevangenissen, complexe dossiers, teams onder druk.

Ik zag gedrag dat:

plots escaleerde
zich terugtrok en ongrijpbaar werd
spanning verplaatste van cliënt naar team
professionals onzeker maakte, ondanks hun ervaring

Niet zelden hoorde ik collega’s zeggen:

“Ik voel dat hier iets speelt, maar ik krijg er geen vat op.”
“Ik reageer te snel, of net te laat.”
“Ik mis houvast.”

Wat zwaar woog, was zelden het gedrag op zich, maar het gebrek aan taal om te begrijpen wat eronder lag — en om professioneel te blijven handelen wanneer spanning opliep.

Veel kaders, één praktijk

Doorheen de jaren verdiepte ik me in uiteenlopende theoretische kaders: hechtingstheorie en het Dynamisch Maturatie Model (DMM), emotieregulatie, systeemdenken, communicatietheorie, oplossingsgericht werken, en ook forensische stromingen zoals What Works en GLM.

Elk van die perspectieven hielp mij scherper kijken. Geen enkel ervan stond los van de praktijk. En toch bleef ik zoeken naar een manier om die inzichten samen te laten spreken — niet theoretisch, maar hanteerbaar in situaties waar tijdsdruk, spanning en risico samenkomen.

Mijn zoektocht ging niet over het vinden van het juiste model, maar over het weven van samenhang: een manier van kijken die recht doet aan complexiteit zonder te verlammen.

Vier terugkerende bewegingen

Gaandeweg merkte ik dat mijn denken en handelen zich steeds rond dezelfde vier bewegingen organiseerden:

Helder kijken
Wat zie ik echt? Wat gebeurt hier concreet, zonder meteen te interpreteren?
Zoeken naar de functie
Wat betekent of beschermt dit gedrag? Waar dient het voor, gegeven de context en geschiedenis?
Afstemmen
Hoe bereiken we elkaar? Wat brengt voorspelbaarheid en rust voor beide kanten?
Realistische verandering
Wat is haalbaar, binnen deze context, deze draagkracht en dit risicoprofiel? Welke kleine stap kan al verschil maken?

Die bewegingen zijn op zichzelf niet nieuw. Wat ze betekenis geeft, is hoe ze worden ingevuld.

Begrijpen én begrenzen

In mijn werk gebeurt die invulling steeds vanuit een combinatie van kaders, zoals hechtingsdenken (DMM), oplossingsgericht werken, communicatietheorie én forensisch risicodenken. Gedrag wordt begrepen in functie van bescherming en regulatie, zonder daarbij blind te worden voor risico, grensoverschrijding of impact op anderen.

Begrijpen is hier nooit hetzelfde als goedpraten.

Afstemmen betekent niet vergoelijken, maar zoeken naar wat veiligheid, voorspelbaarheid en realistische verandering mogelijk maakt — ook in contexten waar spanning en risico expliciet aanwezig zijn.

De kern zit dus niet in de volgorde van de stappen, maar in de professionele afwegingen, accenten en taal die binnen elke stap worden gemaakt, gevoed door klinische én forensische praktijk.

LENS als persoonlijk professioneel kader

De naam LENS gebruik ik om die samenhang te benoemen. Niet als nieuw model, en niet als sluitende verklaring, maar als manier van kijken die mij helpt om complexiteit leesbaar te houden.

LENS vervangt geen bestaande theorieën. Het ligt er als ordenend perspectief bovenop en maakt andere kaders beter hanteerbaar — zeker wanneer situaties dreigen te versnellen, te verharden of te polariseren.

Het is het kader dat voor mij, doorheen achttien jaar werken in complexe contexten, het meest helder is geworden. Niet omdat het eenvoudig is, maar omdat het richting geeft zonder te versimpelen.

👉 Je leest hier alles over LENS.

Tot slot

Complex gedrag vraagt zelden snellere interventies.

Het vraagt betere vragen, meer taal en zorgvuldig afwegen.

Niet alles wordt daarmee eenvoudiger.

Maar het wordt wel leesbaarder.

En soms is dat precies wat nodig is om professioneel overeind te blijven — ook wanneer spanning, risico en verantwoordelijkheid samenkomen.

Deze reflectie is geschreven vanuit mijn werk als klinisch en forensisch psycholoog en opleider. Ze is bedoeld als professionele duiding, niet als pasklaar antwoord.