Waarom supervisie soms spannend is (en toch zo belangrijk)
- Emmy Goossens
- 9 mrt
- 4 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 26 apr
Supervisie wordt in ons vak vaak gezien als iets vanzelfsprekends. Een logisch onderdeel van professionele ontwikkeling. Een plek waar je casussen bespreekt, reflecteert, en groeit als hulpverlener.
En dat klopt ook.
Maar wat minder vaak genoemd wordt, is dat supervisie voor veel professionals tegelijk ook spannend kan zijn.
Niet omdat ze het nut ervan niet zien. Maar omdat het iets vraagt wat in ons werkveld niet altijd vanzelf gaat:
Kwetsbaarheid.
Twijfel hardop uitspreken
Wie met mensen werkt, is vaak degene die luistert.
Degene die vragen stelt.
Degene die helpt ordenen wanneer het bij anderen vastloopt.
In supervisie verschuift dat perspectief.
Plots gaat het niet alleen over de cliënt, maar ook over jou.
Over vragen zoals:
Heb ik hier goed gehandeld?
Heb ik iets gemist?
Had ik dit anders moeten aanpakken?
Voor veel professionals voelt dat even onwennig. Niet omdat ze onprofessioneel zijn, maar omdat het werk dat we doen vaak sterk verbonden is met wie we zijn.
De angst om de enige te zijn
In gesprekken met supervisanten hoor ik regelmatig variaties op dezelfde bezorgdheid.
"Misschien is dit een domme vraag."
"Straks blijkt dat ik het verkeerd heb aangepakt."
"Wat als ik iets belangrijks heb gemist?"
En vaak zit daar nog een andere gedachte onder:
"Wat als ik de enige ben die hiermee worstelt??"
Die gedachte kan zwaar wegen.
Zeker aan het begin van je loopbaan, wanneer je nog volop je plaats zoekt in het werkveld. Wanneer je wel kennis hebt, maar nog niet altijd het vertrouwen dat daarbij hoort.
Ook later blijft die spanning soms bestaan. Want hoe langer je werkt, hoe sterker de verwachting wordt dat je het ondertussen "wel zou moeten weten".
De mythe van de zelfzekere professional
In de meeste organisaties leeft de verwachting dat professionals stevig en zeker moeten overkomen.
Dat je beslissingen kan nemen.
Dat je richting kan geven.
Dat je weet wat je doet.
Natuurlijk is professionele stevigheid belangrijk.
Maar stevigheid betekent niet dat er geen twijfel is.
Integendeel. In mijn ervaring zijn het vaak net de meest betrokken professionals die blijven nadenken over hun handelen.
Die zich afvragen:
of ze iets over het hoofd zien,
of ze voldoende afgestemd zijn,
of hun interventies werkelijk helpend zijn.
Die reflectieve houding is geen zwakte. Ze is een essentieel onderdeel van goed hulpverlenerschap.
Wat supervisie eigenlijk doet
Wanneer supervisie goed werkt, gebeurt er iets subtiels maar krachtigs. Niet omdat iemand je vertelt wat je moet doen, maar omdat er ruimte ontstaat om samen te kijken. Om een situatie opnieuw te ordenen. Om te vertragen. Om vanuit een ander perspectief te kijken.
Vaak verandert het al wanneer iemand vragen stelt als:
Wat gebeurde er precies op dat moment?
Wat stond er voor de cliënt op het spel?
Wat gebeurde er bij jou in dat gesprek?
Welke patronen stel je vast?
Wat zou er gebeuren als je ... probeert?
Wat vertelt dat over je werkrelatie met je cliënt?
Wat vertelt dat over jou als professional?
Soms hoor je dan plots:
"Ah.. Zo had ik er nog niet naar gekeken."
Dat moment van helderheid is vaak klein. Maar het maakt een groot verschil.
De vragen die telkens terugkomen
In de loop van supervisies merk ik dat bepaalde vragen opvallend vaak terugkeren.
Onder spanning beginnen we allemaal een beetje anders te denken en te handelen.
Zo zie ik bijvoorbeeld vaak:
de druk om alles te moeten weten, waardoor professionals zich eindeloos voorbereiden of net dingen uitstellen uit onzekerheid,
het te snel vastklikken op een hypothese, waardoor andere signalen minder zichtbaar worden,
het omgaan met hevige emoties in een gesprek, en de impact die dat op jezelf kan hebben,
de neiging om te snel willen oplossen, terwijl sommige situaties eerst vertraging en begrip vragen,
en hoe zwaar schaamte en twijfel op professionals wegen na "missers".
Dat zijn geen uitzonderlijke problemen. Het zijn bijna voorspelbare momenten in het groeiproces van professionals.
De drempel naar supervisie
Toch merk ik dat veel professionals lang wachten voor ze de stap naar supervisie zetten.
Soms om praktische redenen.
Maar vaak ook om andere redenen.
Omdat het spannend voelt om je vragen hardop te stellen.
Omdat je bang bent om beoordeeld te worden.
Omdat je denkt dat je het zelf had moeten weten, of dat je eerst zelf verder moet geraken.
Die drempel is begrijpelijk.
Reflectie vraagt immers niet alleen tijd, maar ook veiligheid.
Een eerste stap
Om de stap naar 1:1 supervisie wat makkelijker te maken, start ik mijn supervisietrajecten altijd met een gratis kennismaking. Daarin worden geen casussen besproken, maar verkennen we enerzijds of het klikt, of je je goed voelt bij mijn manier van communiceren, en bepalen we anderzijds of wat ik aanbied voldoende aansluit bij jouw noden.
Daarnaast zijn er ook groepssessies, waar je meteen in de sessie samen met collega's vaststelt hoe herkenbaar de meeste zaken waar je mee worstelt zijn.
Maar ik hoor van collega's dat die stappen soms nog groot voelen. Het idee om meteen je vragen en onzekerheden in een gesprek te brengen kan best spannend zijn.
Om ook die groep toch een eerste plek te geven, heb ik de vaakst terugkerende thema's gebundeld in een DIY traject dat ik "Grip op je denken" heb genoemd.
Geen opleiding.
Geen vervanging voor supervisie.
Wel een reeks met reflecties en opdrachten rond vragen waar veel professionals vroeg of laat op botsen, waar je gedurende 6 weken op zelfstandige basis mee aan de slag gaat.
Een manier om te ontdekken dat wat in je hoofd speelt, vaak minder uitzonderlijk is dan het voelt, zonder dat je je hierbij al persoonlijk moet tonen in een gesprek.
Reflectie hoef je niet alleen te doen
Wie daarna merkt dat het helpt om samen verder te kijken, kan uiteraard altijd kiezen voor supervisie (1:1 of in groep).
Maar soms begint het gewoon met het besef dat je niet de enige bent die zoekt.
Dat twijfel niet betekent dat je het verkeerd doet.
En dat professionele groei vaak begint met één eenvoudige stap: hardop durven nadenken over wat er gebeurt.
Mijn werk en publicaties richten zich uitsluitend tot professionals. Ik bied geen therapie aan en werk niet met cliënten, maar begeleid hulpverleners in hun professioneel denken en handelen.
Wie hier herkenning in vindt en zoekt naar ondersteuning in groep of supervisie, vindt op mijn website meer informatie over mijn aanbod.
Opmerkingen