Er zijn geen quick fixes. En dat is geen tekort.

Soms stoot het me tegen de borst hoe ons werk zichtbaar wordt gemaakt. De manier waarop sommige coaches en hulpverleners zich profileren. Niet alleen de marketing eromheen, maar ook wat er inhoudelijk wordt gesuggereerd.

De beloftes van snelle doorbraken. De toon alsof complex gedrag zich vlot laat oplossen. Alsof één inzicht, één methode of één training plots alles kan kantelen. En daarbovenop: de flitsende aftelklokken. De “koop nu, want straks is het te laat”. De druk om snel te beslissen, snel mee te zijn, snel resultaat te verwachten.

Niet omdat iedereen die zichtbaar is oppervlakkig werkt. En niet omdat marketing op zich verkeerd zou zijn. Maar omdat in die zichtbaarheid soms wordt gesuggereerd dat dit werk eenvoudiger is dan het is, sneller kan dan het kan, en maakbaarder is dan het ooit zal zijn.

Soms komt dat van mensen die het inhoudelijk te eenvoudig voorstellen. En soms net van mensen die veel waardevols te zeggen hebben, maar zich laten meeslepen in een marketinglogica die moeilijk te rijmen valt met de zorgvuldigheid van dit werk.

Het is niet dat ik het nut van marketing niet begrijp. Integendeel. Ik begrijp heel goed dat mensen niet kunnen kiezen voor wat ze niet kennen. Dat zichtbaarheid nodig is. Dat je moet tonen waar je voor staat, wat je aanbiedt, en waarom dat relevant is.

Maar hoe je dat doet, en wat je daarbij suggereert over dit werk, doet er voor mij enorm toe. Die gevoeligheid is niet toevallig.

In mijn werk binnen justitie zie ik dagelijks wat het betekent wanneer we complex gedrag willen “fixen” zonder voldoende bedding. Wanneer snelheid primeert boven afstemming. Wanneer procedures helder zijn, maar de mens achter het gedrag uit beeld raakt.

En net zo goed zie ik, in mijn werk als trainer en begeleider van professionals, hoe verlammend het kan zijn wanneer hulpverleners het gevoel krijgen dat twijfel gelijkstaat aan falen.

Dat spanningsveld - tussen veiligheid en menselijkheid, tussen structuur en afstemming - draag ik elke dag mee. En het is precies daar dat deze tekst vandaan komt.

De belofte van de quick fix botst met de realiteit van het werk

Wij werken met mensen. Met levensverhalen. Met patronen die niet toevallig ontstaan zijn. Met gedrag dat nu misschien lastig is, maar ooit noodzakelijk is geweest.

Wie werkt met complex gedrag, weet dit al lang: er bestaan geen snelle oplossingen voor trage processen. Er zijn momenten van beweging, ja. Er zijn inzichten die iets openen, zeker. Maar wie beweert dat twijfel, zoeken en niet-weten kunnen worden geëlimineerd, doet alsof menselijk functioneren een technisch probleem is.

Dat is het niet.

Twijfel is geen teken van onbekwaamheid.

Twijfel is een professioneel signaal.

Het wijst erop dat je afstemt. Dat je voelt dat standaardantwoorden tekortschieten. Dat je beseft dat wat hier gebeurt, niet past in een eenvoudig schema.

En precies daar, in die twijfel, begint goed werk.

Wat ik niet beloof

Ik beloof geen mirakels. Ik beloof geen trajecten die plots moeiteloos worden. Ik beloof niet dat alles helder wordt of dat complexiteit verdwijnt.

Ik geloof niet in perfectie, noch dat één kader “het” antwoord is. Ik geloof niet in dé verklaring voor gedrag. En ik geloof al helemaal niet in oplossingen die losstaan van context, relatie en geschiedenis.

Wat ik doe, is iets anders.

Wat ik wél doe

Ik help psychosociale professionals die vastlopen in complex gedrag opnieuw richting vinden, door de essentie van hechting, gedrag en afstemming samen te brengen in één werkbaar kader.

Dat klinkt misschien bescheiden. Dat is het ook.

Veel professionals lopen niet vast omdat ze te weinig kennis hebben, maar net omdat ze te veel tegelijk moeten dragen.

Modellen. Theorieën. Methodieken. Nieuwe inzichten die elkaar snel opvolgen en zelden expliciet met elkaar verbonden worden.

Het hoofd raakt vol. En ergens onderweg ontstaat het gevoel dat je altijd nog iets mist. Alsof goed werken betekent dat je nog méér moet weten, méér moet kunnen, méér moet begrijpen.

Terwijl het niet-weten net inherent is aan dit vak.

Complex gedrag laat zich niet volledig voorspellen of dichttimmeren. Wie eerlijk werkt, botst onvermijdelijk op momenten van twijfel, zoeken en bijsturen. Ik help je dus niet om sneller te werken, maar om gerichter te kijken binnen die overvloed aan kennis.

Ik help je verbanden zien:

• tussen gedrag en hechtingsstrategieën,

• tussen wat iemand toont en wat beschermd wordt,

• tussen trauma, context en relationele afstemming,

• en tussen waarom iets werkt bij de ene cliënt en niet bij de andere.

Niet om gedrag te verklaren of goed te praten. Maar om het leesbaar te maken. Zodat je niet blijft trekken aan interventies die geen bedding vinden. Zodat je ziet wanneer iets nog niet kan landen. Zodat je onderscheid leert maken tussen wat veranderbaar is en wat eerst veiligheid vraagt.

Er bestaat geen kader dat het werk voor jou doet

Er zijn geen makkelijke oplossingen. En het gaat niet vanzelf. Welk kader of welke techniek je ook gebruikt, je moet het nog altijd zelf doen.

Zelf kijken. Zelf inschatten. Zelf voelen wanneer iets kan landen en wanneer niet. Zelf verdragen dat je het niet meteen weet.

Geen enkel model denkt in jouw plaats. Geen enkele opleiding neemt het contact van je over. En geen enkele methode kan vermijden dat je geraakt wordt door wat je ziet.

Nieuwe inzichten laten zich niet downloaden. Ze moeten geïntegreerd worden. En integratie vraagt tijd. Tijd om oude reflexen te herkennen. Tijd om anders te reageren dan je gewoon bent. Tijd om te merken wat werkt, en wat (nog) niet.

Dat geldt voor onze cliënten. Maar net zo goed voor ons als professionals. Wie belooft dat verandering snel gaat, doet alsof groei een lineair proces is.

Maar dit werk is rommelig. Cyclisch. Soms vooruit, soms terug.

En dat is geen falen. Dat is het werk.

Het bos en de bomen

We gebruiken de uitdrukking vaak door elkaar.

Door de bomen het bos niet meer zien.

Of is het: het bos door de bomen niet meer zien?

Misschien is dat precies het punt. Soms zit je zó op het niveau van het gedrag dat het grotere patroon uit beeld verdwijnt. En soms zit je zó in theorie en verklaringsmodellen dat je het concrete contact met deze ene mens kwijt bent.

Wat dan nodig is, is geen extra boom. En ook geen nieuw bos.

Wat nodig is, is een manier van kijken die je toelaat te schakelen tussen beide.

Zichtbaar zijn, zonder mezelf te verliezen

Ik blijf zichtbaar. Ik schrijf. Ik deel. Ik ontwikkel opleidingen en kaders. Maar ik zal nooit doen alsof twijfel een probleem is dat je moet oplossen. Twijfel hoort bij dit werk. Complexiteit hoort erbij. En wie dat niet verdraagt, belooft vaak meer dan hij kan waarmaken.

Wie bij mij terechtkomt, vindt geen snelheid, geen glans en geen afgelijnd eindpunt. Wat je wél vindt, is integriteit. Zorgvuldigheid. Mentale zuurstof. En kwaliteit boven kwantiteit.

Dat is geen marketingkeuze.

Dat is een professionele houding.

Dit werk laat zich niet verpakken in snelle verhalen of afgeronde plaatjes. Het is zelden mooi. Het is nooit af. En het is al helemaal niet gemakkelijk.

Het vraagt aanwezigheid wanneer er geen helder antwoord is. Blijven staan wanneer iets wringt. Traag durven werken in een wereld die snelheid beloont.

Voor mij is dit ook een bewuste tegenbeweging. Tegen de druk om alles eenvoudiger te maken dan het is. Tegen het idee dat complexiteit een fout is die weggewerkt moet worden. Tegen de verwachting dat professioneel werken altijd vlot en beheersbaar hoort te voelen.

Wie bij mij aanklopt, kiest dus niet voor een shortcut, maar voor een manier van werken die verdraagt dat dingen niet meteen kloppen. Die ruimte laat voor twijfel, zoeken en herijken. En die vertrouwt op groei die ontstaat door afstemming, niet door forceren.

Mijn aanbod belooft geen gemak. Het biedt houvast wanneer het werk moeilijk wordt. Niet door complexiteit weg te nemen, maar door er zorgvuldig bij te blijven.

Dat is misschien minder aantrekkelijk in een wereld die snelle antwoorden vraagt. Maar het is wél eerlijk. En voor mij is dat geen detail.